De naam “Glas” is onlosmakelijk verbonden met de Goggomobil — dat compacte, robuuste wagentje dat tussen de jaren 1950 en 1969 door Hans Glas GmbH werd geproduceerd. Maar wie was Hans Glas? En hoe transformeerde een fabrikant van landbouwmachines in een autofabrikant met een icoon als resultaat?
Van landbouw naar leiderschap
De wortels van het bedrijf gaan terug tot 1883, toen Maurus Glas in Freising een landbouwmachinefabriek oprichtte. Zijn zoon Andreas zette de groei voort en verhuisde de fabriek in 1908 naar Dingolfing.
Een belangrijk keerpunt kwam in 1910. Hans Glas, een van de achttien kinderen van Andreas, emigreerde op twintigjarige leeftijd naar Amerika. Tien jaar later keerde hij terug naar Beieren, vol nieuwe ideeën en ervaring. Hij werd manager van het familiebedrijf, dat inmiddels onderdeel was van de grotere Stumm-groep. Toen dit concern in 1931 instortte, wist Hans in 1937 het bedrijf van zijn vader terug te kopen.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Glas gedwongen wapens te produceren. Maar na 1945 bloeide de landbouwsector opnieuw op en groeide de fabriek uit tot een werkgever van ruim duizend mensen. In oktober 1949 kreeg het bedrijf officieel de naam Hans Glas GmbH.
Nieuwe wind: Andreas Glas en Karl Dompert
Na de oorlog sloot ook Hans’ zoon Andreas Glas zich bij het familiebedrijf aan. Hij haalde zijn vriend Karl Dompert, die hij tijdens de oorlog had leren kennen, naar Dingolfing. Dompert moderniseerde de fabriek: er kwamen technische tekeningen, onderdelenlijsten en een eigen onderzoeks- en ontwikkelingsafdeling.
Ondanks deze professionalisering begon de vraag naar landbouwmachines in te zakken. De zoektocht naar nieuwe producten werd steeds dringender.
Van zaaimachines naar scooters
Het beslissende idee ontstond in 1949, toen Andreas Glas op een beurs in Verona de enorme populariteit van scooters in Italië zag. Hij vertelde Dompert over het fenomeen en samen besloten ze een eigen ontwerp te ontwikkelen. In 1951 startte de productie van de eerste “Goggo”-scooter, genoemd naar de koosnaam van de jongste telg in de familie Glas.
De scooter sloeg in als een bom. Al in 1954 waren er bijna 47.000 exemplaren gebouwd. De Goggo groeide uit tot een van de populairste scooters van Duitsland en vond ook zijn weg naar het buitenland. Glas was erin geslaagd zich te transformeren van landbouwmachinefabrikant tot producent van consumentenvoertuigen.
De verschillende modellen van de Goggomobil
De Goggomobil was er in meerdere varianten, elk gericht op een ander publiek.
- Goggomobil Limousine (T-serie): De klassieke vierdeurs sedan die in 1955 werd geïntroduceerd. Er waren versies met 250, 300, 400 en zelfs 600 cc. Compact maar geschikt voor vier personen, en veruit de populairste uitvoering.
- Goggomobil Coupé (TS-serie): Vanaf 1957 verscheen de sportievere coupé, lager en eleganter, geliefd bij jongere bestuurders. Ook beschikbaar in verschillende motorvarianten.
- Goggomobil Transporter (TL-serie): Een bestelwagen en pick-up, vanaf 1956. Vooral bekend als de gele postbusjes van de Duitse post.
- Goggomobil Dart: Een Australische special, gebouwd door Bill Buckle in Sydney. Een lichte roadster met glasvezelcarrosserie, gebaseerd op het Goggomobil-chassis.
- Goggomobil Isar (ook TL 700 genoemd): Een grotere sedan en stationwagen met 600–700 cc boxermotor, vaak gezien als “de grote Goggomobil”.
In totaal werden er tussen 1955 en 1969 meer dan 280.000 Goggomobils gebouwd. De Limousine was de bestseller, maar ook de Coupé en de Transporter wisten hun eigen publiek te vinden.
Verdere modellen en de weg omhoog
Na de Goggomobil volgden grotere en luxere modellen: de Glas Isar, de innovatieve 1004-serie met tandriemaandrijving, en sportieve coupés en cabrio’s ontworpen door Pietro Frua. Zelfs een V8-limousine kwam op de markt. Toch bleek de concurrentie met reuzen als Volkswagen en Opel te zwaar.
De overname door BMW
In 1966 nam BMW Hans Glas GmbH over. De fabriek in Dingolfing werd geïntegreerd en groeide later uit tot de grootste productielocatie van BMW. Sommige Glas-modellen leefden nog kort door onder BMW-naam, maar in juni 1969 rolde het laatste Goggomobil van de band. Daarmee eindigde het tijdperk Glas.
Erfgoed van een klein wonder
Vandaag de dag is de Goggomobil een culticoon. Het autootje symboliseert de vindingrijkheid van de naoorlogse jaren en wordt nog steeds gekoesterd door verzamelaars en liefhebbers. Dankzij clubs en musea leeft de herinnering aan Hans Glas GmbH voort — en daarmee ook aan de kleine auto die groot werd.
Bronnen:
https://de.wikipedia.org/wiki/Hans_Glas_GmbH
https://glasclub.de/index.php/en/glas-history/hans-glas-gmbh-company-history/233-hans-glas-gmbh-company-history?showall=1
https://www.deutschlandfunk.de/vor-65-jahren-das-erste-goggomobil-laeuft-vom-band-100.html